- Gösterim: 6934
Sklerozan maddeler ideal kullanım standartlarına ve uygulayıcı hatası olmadan da deri nekrozu yapabilmektedir.
Deri nekrozu nedenleri
1.Sklerozan maddenin damar dışına çıkması ve damar çevresi dokularda etkisi
Sklerozan maddelerin dokularda yıkım etkileri farklıdır. Klinik olarak sklerozan madde damar dışına çıktığında uygulama yerinde canlı bir pembelik-eritem ortaya çıkmaktadır.Bu sonra epidermal blistering-su toplaması oluşmasına hatta tam kalınlıkta bir nekroz gelişmesine neden olabilmektedir.
Bunun nedenleri;
Eğer sklerozan madde damar içerisinde yüksek volümlerde uygulanacak olursa damar parçalanmakta ve uygulamadan hemen sonra kimyasal yanık gibi reaksiyona neden olmaktadır. Normalde serum osmalaritesi 281– 289 mOsm/L dir. Bundan çok daha osmotik bir sklerozan uygulandığında doku nekrozu gelişmektedir(10% dextrose, hipertonik saline 23.4% gibi).
Sklerozan madde uygulamanın çok yavaş yapılması dilüsyonu daha fazla sağlamakta buda nekroz riskini azaltmaktadır.
POL deri altı dokular için en az toksik olanıdır. POL ün 1.0% üzerinde ve intradermal uygulansa bile yüzeysel nekroz yaptığı bilinmektedir. STS POL den daha toksiktir. Bu nedenle 0.25% üzerinde konsantrasyonlarda nekroz kolay gelişmektedir.
Nicolau’s livedoid dermatitis (NLD) deri nekrozunun özel bir formudur. Sıklıkla sklerozanın kas içerisine uygulanması ile gelişmektedir. NLD ile gelişen ağrı, livedoid plak ve sonrasında nekroz ile gelişmektedir. NLD nin sklerozan maddenin perivasküler yayılmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu damar çevresi dağılım bazen uygulama alanının yakınında deride nekroz gelişmesine neden olabilmektedir.
2. Sklerozan maddenin dermal arteriole yapılması yada telenjektazileri /varisleri besleyen arteriollere geçmesi
AV shuntlar bunda neden olabilmektedir. Ayak telenjektazilerinde 61% oranında shunt olduğu unutulmamaldır. Bunlarda nekroz kama şeklindedir.
3. Damarlarda reaktif spazm gelişmesi
Uygulamadan hemen sonra porselen renginde beyazlaşma olmaktadır. Çok nadir gelişmektedir. 2-48 saat içerisinde hemorajik büller gelişmekte sonrada ülsere olarak iyileşmektedir. Uygulama sonrası masaj + nitrogliserim pomade 2% kullanılabilir.
Nitrik oksid geller kullanılabilir.Lenfatik sisteme enjeksiyon deride nekroz yapmaktadır.
4. Deri altına sklerozan maddenin yapılması
Yanlışlıkla deri altına yapılan uygulamalarda nekrotizan pannikulits gelişmektedir.
5. Kompresyonların aşırı basınçla uygulanması
Yoğun ve yanlış kompres dokuda anoksiye buda nekroza neden olmatadır.Kompresyon basıncı 20 mmHg üzerinde ise bu anoksiye neden olabilmektedir. 30 mmHg üzerinde basınçlar kaslarda kan akımını azaltabilmektedir. Ayak bileinde 20 mmHg ve uylukta 10 mmHg basınç sağlandığında kan akımı % 75 oranında arttırılabilmektedir.
6. Özel durumlar
Faktör 5 Leiden mutasyonu yada primer antifosfolipid sendromlarında deri nekrozları gelişebilmektedir.
Pyoderma Gangrenosum minor travmalarda bile deride ülserler gelişmektedir.