- Gösterim: 35902
Erişkin bir insanda vücutta 1-5 milyon kıl follikülü bulunmaktadır. Bunun 1 milyonu baştadır. Saçlı deride ise 100.000 follikül bulunmaktadır.
Kıl follikülleri deri içerisinde folliküler bir anatomik yapı içerisinde yer almaktadır.
Kıllar anatomik olarak derinin üst tabakalarında aşağı doğru 3 bölümden oluşmaktadır.
- Üst bölüm;
- Infundibulum; Epidermisten sebase bezin(yağ bezi) kanalına kadar olan alandır. Burası epidermisin travma ve yanık gibi hasarları sonrasında hücre rezervinin olduğu ve epidermisin tekrar yapıldığı alandır.
- isthmus; sebase bezin kanalı ile arrector pili kası arasındaki alandır. Arrector pili kası bulge başlamakta ve epidermise uzanmakta bu kas soğukta stress ile kıların dik durmasını sağlamaktadır
- Orta bölüm; bulge bölgesini içermektedir.
- Alt bölüm; Bulb bölesini içermektedir. Bulb; dermal papilla çevresinde kıl follikülünün en alt kısmıdır.
Kıl follikülleri dıştan içeri doğru içerdiği bölümler;
- Deste doku kılıfı
- Kıl kök dış kılıfı
- Kıl kök iç kılıfı
- Cuticle; Melanin ve trichohyaline granülleri içermektedir. Saç fiberinde suyu korumaktadır. Saçın parlaklığını vermektedir.
- Cortex ; saçının nerdeyse tamamını yapmakta ve saçın elatikiyetini vermektedir. Yapısı saçın düz yada kıvırcık olmasını sağlamaktadır.
- Medulla;
Dermal papillada(DP) matrix hücreleri bulunmaktadır ve bunar canlıdır ve özellikle anagen fazda aktiftir. Çoğalarak saçın cortex, cuticle ve medullasını yapmaktadır. DP özel fibroblastlar kıl ile kıl kök kılıflarının dışında basement lamina yada glassy membrane olarak bilinen bir yapı oluşturmaktadır. Bu yapı kıl ve kökü immünolojik mekanizmalarda korumakta. Yapısında melanositler içermektedir. Buda saçın rengini belirlemektedir.
Kıl follikülü fibröz bir pad üzerinde durmakta buna Arao-Perkins body denilmektedir. Sinirler ve damarlar bu yapıyı geçerek kıl köküne ve dermal papillaya ulaşmaktadır.
DP hücreler olgunlaşarak ölmekte ve saçın yapısını oluşturmaktadır.
Kıl kök kılıfı iki tabakadan oluşmaktadır;
- Kıl kök dış kılıfı; (ORS) kılı sarmakta, DP yok ve üstte epidermisle devam etmektedir. Bulge ORS nin rrector pili kasının kıl follikülüne temas yeridir. Buranun kıl kök hücrelerinin olduğu yerdir.
- İç kıl kök kılıfı (IRS) cuticle (Cu), Huxley (Hu) ve Henler (He) katlarını yapmaktadır ve trichohyalini yapmaktadır. IRS sebase bez hizasında azalarak kaybolmakta burada sadece kıl cortexi ve çevresinde cuticle var. IRS hücreleri sebase bez kanalında debrite olmata ve yağ ile birleşerek sebumu oluşturmaktadır.
Kıl follikülinde kök hücreler bulge ve ORS de bulunmaktadır. Kıl büyüme evresinde buralardan tekrar yapılmaktadır.
Kıllar tırnak gibi karatin içerikli yapılardır. Keratin kopmaya ve aşınmaya dayanıklı bir proteindir. İnsan vücudundaki diğer proteinler gibi keratin de amino asit olarak adlandırılan küçük moleküllerin birleşmesinden oluşmuş büyük
bir moleküldür. keratin proteinin önemli bir kısmını sistein ve bu proteinleri birbirlerine bağlayan sülrü bağlarından oluşmaktadır.