- Gösterim: 7108
Kişiselleştirilmiş ve kişiye özgü cilt bakımının ilk adımı cilt tipinizin belirlenmesi ve buna uygun ürün seçimi. Helena Rubinstein 1990 ların başında cildi temel olarak kuru, yağlı, karma ve hassas cilt tipleri olarak sınıflandırıdı. Ancak kozmetik ürün pazarına dönük bu sınıflama kişinin şikayetlerini, cildinin hassasiyetini, pigmentasyonunu ve cildindeki yaşlama sürecinin belirtilerini açıklamak için yetersiz kalmakta idi. Dr. Leslie Baumann tarafından 2006 yılında tanımlanan Baumann Cilt Tipi sınflaması 16 farklı cit tipi tanımlamıştır. Yeni bir sınıflama geliştirilene kadar bu sınıflama ihityaçlarımızı karşılamakta. Ancak cildin durumunun dinamik olduğu, iklime, strese, hormonsal sürece ve yaşa bağlı değişimler ve dalgalanmalar göstediği unutulmamalıdır.
Yağlı cilt şikayetleri biz dermatologların en sık gördüğümüz hasta şikayetlerinden birisidir. Genellikle cildin yağlı ve genişlemiş gözenekli görünümü, hassas bir cilt, buna eşlik eden akne, roza ve seboreik dermatit gibi cilt problemleri ortaya çıkmakta. Bu probleme sahip hastalarımız mevcut cilt ciltelerinin çok kolay değiştiklerini, her şeyden etkilendiklerini, kaşıntı, yanma, batma veya gerginlik hissiden bahsederler. Kolay cilt bakım ürünü seçemediklerini hatta her yeni üründe sorun yaşadıklarını ve bu problemlerin bazen ciddi sosyal ve psikolojik problemlere yol açtığını ifade ederler.
Yağlı ciltler Baumann cilt tiplemsinde Oily-O olarak tanımlanır. Bu cilt tipinin derileri duyarlı olanları Sensitive-S olarak tanımlanır. Bu ikisi OS olarak tanımlanır ve bu hastalar ciltlerini alerjik, kolay tahriş olan ve kızarn br cilt olarak ifada ederler. Derileri değişen her koşulla birlikte kızarma, kaşıntı ve deri pullanma ile kendisini göstermekte(daha önce bu durum "kozmetik veya kozmetik intolerans sendromu" olarak tanımlanmıştır). Bu cilt tipine sahip hastalar sıklıkla kokulara ve kozmetik içeriklerine karşı derilerinde reaksiyonlar ve şikayetlerinde alevlenme tepkileri gösterirler.
OS cilt tipine sahip kişileri ciltlerinde doğal bariyer sistemi bozulmuş ve cilt bağışıklık tepkisinde normalden artış söz konusudur.
OS tipi leke varlıına göre pigmente-P ve normal-N, yaşlanma sürecinin deri belirtilerine göre, kırışıklık-W ve gergin-T cilde sahip hastalar olmak üzre OSPT; OSPW, OSNT ve OSNW şeklinde alt fenotiplere ayrılmakta.
OS cilt tipleri ayrıca eşlik eden cilt problemelerşne görede akneli, rozalı, ildinme batma hissi olan ve alerjik cilt olarak 4 alt tipe ayrılmakta.
Yukarda anlatılmaya çalışıldığı gibi sadece yağ ve duyarlı cilt ipilemesi yetmemekte. Bu klinik farklılıklar nedeniyle tutarlı bir ürün seçimi ve bunların kullanımında ilk adım yukardaki alt tiplerin belirlenmesidir.
Ayrıca OS li bir hastada yüzün bütününün aynı olmadığı unutulmamalıdır. Yüz sebum üretiminde bölgesel farklılıklar gözlenir. Çoğu hastada yağlı bir T bölgesi ve kuru U bölgesi vardır. Bunun için yüzde sebum azaltarak sivilceyi tedavi etmek için kullanılan yaygın ilaçlar ve kozmetikler yüzün U bölgesinde cildin kuruluğunu ve rahatsızlığını şiddetlendirebilir.
OS li aynı zamanda aknesi olan kişilerde yüzde yağlanma ve duyarlı bir cilt dışında zamanla değişen oranlarda komedonlar, nodüller, kistler, püstüler gibi iltihaplı lezyonlar görülmekte.
OS'li aynı zamanda rozası olan hastada ağlanma ve duyarlı bir cilt dışında yüzde yanma, kızarma atakları, kılcal damarlanma artışı ve püstüler gibi iltihaplı lezyonlar görülmekte. çevresel ısı değişimleri, acılı yiyecekler ve stres şikayetleri alevlendirmekte.
OS'li aynı zamanda derilerinde batma-yanma olan hastalarda bir kozmetik ürün kullanımından dakikalar-saatler içerisinde ürün kullanılan alanda yanma, kaşıntı ve kızarıklık olmakta. Bu hastasalarda atop ve kserozis-aşırı cilt kuruluğu görülebilmekte.
OS'li aynı zamanda derilerinde alerji-iritasyonu olan hastalarda güneş ve çevresel iritasyonlar ile birlikte deride kızarıklık, kaşıntı ve deride kabuklanma gelişmekte.
Sebum deri ve saçların nemlenmesinde son derce önemidir. Sadece nem değil antimikrobiyal özelliği, squalene, koenzim Q10 ve vitamin E içeriği ile antiaging içinde son derece önemlidir. mtianinde .
Derimizde sebase bezlerde sebum yapılmakta ve deri yüzeyine verilmekte. Sağlıklı bir erişkinde 3 saat içerisinde 10 cm2 lik deri yüzeyinde 1 mg sebum yapılmakta. Bu oran 0.5 mg altına düştüğünde derimizde kuurluk-kesrozis ortaya çıkarken 1.5 mg üzerinde olduğunda bu derinin yağlı deri-sebore olarak tanımlanmasına neden olmakta. Deri sebum içeriğine baktığımızda % 57 trigliserid ve yağ esitleri, % 26 wax esterleri, %12 skualen ve % 2 kolestolü görmekteyiz. Bunlar içerisinde trigliseridler deri yüzeyindeki bakteriler ve yeastlar tarafında hidrolize edilerek yağ asitleri ortaya çıkmakta. Rosacealı hastaların deri yüzeyinde sebum içeriğinde miristik asit artarken satüre uzun zincirli yağ asitleri azalmakta. Bunların deri doğal bariyerinde önemli rol oynadıklarını biliryoruz. Bu lipdlerdeki değişim rozasealı hastaların cilt yüzeyinde hidrolipid flim oluştrumakta ve deri bariyerini değiştirmekte. Bu deriyi daha duyarlı hale getirmekte. development of sensitive skin. Deri sebum içeriği yaşla birlikte azalmakta.
Sebum artışı bu ortamda anaerobik Cutibacterium acne kolay çoğalmasına neden olmakta. Ayrıca sebum artışı derinin su kaybının azalmasına buda deri yüzeyindeki mikroorganizma dengesinin değişimine neden olmakta. Bu tüm süreçler aknenin gelişine neden olmakta.Sedece sebum artışı ve genişlemiş deri gözeneklerinin görünümü hastalar tarafında tercih edilmez.
Derinin duyarlılık artışı sebum salınım artışı ile korele değildir. Derinin duyarlılığı tam olarak açıklanamamakla birlikte derinin sinirsel duyarlılığdan kaynaklandığı bilimekte. Duyarlı ciltlerde yanma, kaşıntı ve ağrı var ise duyu sinirlerin hatalıaşırı fonksiyonu düşünlmelidir. Son yıllarda bu deri en üst tabakası olan epidermisin geçici reseptör potansiyel kanalları-epidermal transient receptor potential (TRP) channels ile açıklanmakta. Bu kanalların aktivasyonu ile deride inflamasyon-yangıya neden olan nörotrasmitterler salınmakta.
OS deri tipinde problem sebore yani deride aşırı yağlanma artışı ve aşırı duyarlılık. Bu nedenle OS deri tipinde ürün seçimi ve medikal uygulamalarda bu iki özelliğe dikkat edilmelidir.
Aşırı sebum salgısı ve özellikle akneli OS deri tipinde içeriğinde α ve β-hidrokis asitler(glikolik ve salisilik asit gibi) içeren günlük bakım ürünleri(temizleyici, tonikler ve yoğun bakım ürünleri ve kimasal peelingler kullanılabilir. Bunlar deride eksfoliasyon ile deskuamasyon yaparak akne gelişimini azaltmakta(komedon oluşumunu azaltarak). Ancak bu hastalarda cilt aşırı duyarlılığı olduğu için bu ürünlerin kullanımında dikkatli olunmalıdır.
Son yılarda sebum artışında botulinum toksinin deri içerisine düşük dozlardanehjeksiyonu şeklinde kullanımı tercih edilmekte. Bu uygulama sebum ve genişlemiş deri gözeneklerinde oldukça etkili sonuçları ile kullanılmakta. Bu etkinliği ile aknede kullanıldığı gibi yüzde yanma ve kızarıklıklarıda kontrol altına aldığı için rozaseada da kullanılmakta.
Sentetik A vitaminleri olan "isotretinoin" sebase bezlerin boyutları ve sebum yapımını azaltmakta. Antiinflamatuar etkilerinden dolayı OS cilt tipinde duyarlılıktada kullanılmakta. Düşük dozlarda ve cilt nemlendiricileri ile birlikte kullanımı önerilmekte.
OS cilt tipinde bayan hastalarda "spironolactone" içeren androjenik reseptör bolke eden ilaçlar kullanılabilir.
OS cilt tipinde deri yüzeyindeki patojen bakteriler için antibiyotikler, benzoyl peroxide gibi ürünler yerel olarak kullanılabilir.
OS cilt itpinde diyettte deri duyarlılığını arttıran bazı besinler kesilmelidir. Süt ve süt ürünleri, yüksek kalorili besinler, acılı yiyeceler ve alkol gibi.
OS cilt itpindeki hastalarda kornik böbrek yetemezliği, polikistik over hastalığı, diyabet ve ilaç kullanımı değerlendirilmelidir.